sobota, 29 sierpnia 2015

Inspirujący kaprys

Kiedy Paganini w 1819 roku po raz pierwszy wydał swoje arcytrudne 24 Kaprysy na skrzypce solo, rozeszła się plotka, że nawet on ich zagrać nie potrafi... A on - pierwszy skrzypek świata - nie robił tego tylko dlatego, że uważał je za zwykłe etiudy ćwiczebne...

Paganini. Wielki talent i wielka sława. Symbol wirtuoza i szaleńca. Urodzony w 1782 roku w Genui skrzypek grał tak świetnie, że posądzano go o pakt z diabłem. Zdobył Europę po roku 1828, po występie w Wiedniu. W 1829 roku wystąpił w Poznaniu oraz Warszawie, gdzie zrobił wielkie wrażenie na młodym Chopinie.Wtedy też odbył się jego pojedynek z naszym wirtuozem - Karolem Lipińskim. Wynik? Nie rozstrzygnięto...

Hazardzista, kobieciarz. Żądał olbrzymich honorariów, zarabiał naprawdę dużo. Miał dobry PR. Był gwiazdą i celebrytą. Czyli... w sumie nic szczególnego...

No tak, ale był wybitnym skrzypkiem i kompozytorem. Czy wybitnym kompozytorem - to w sumie nie wiem, na pewno jego utwory są bardzo trudne technicznie.

Jeden z nich, o którym pragnę dziś napisać, to  24 kaprys a-moll. Najsławniejszy utwór cyklu, o wyjątkowo chwytliwej melodii, która okazała się być bardzo inspirująca dla innych kompozytorów. Już w czasach Paganiniego opracowywali ją Liszt i Schumann, następnie Brahms: natomiast w XX wieku na kanwie tego kaprysu powstały takie dzieła jak Rapsodia na temat Paganiniego  Sergiusza Rachmaninowa (1934) czy Wariacje na temat Paganiniego na dwa fortepiany Witolda Lutosławskiego (1941).

I te dwa ostatnie dzieła każdy znać musi! Kompozytorzy XX wieku nadali tej melodii zupełnie inny wymiar, zwłaszcza Lutosławski. To naprawdę fantastyczne, jak różnie można zinterpretować tę jedną krótką etiudę. Ile nowych znaczeń można odkryć.


Rachmaninow - Rapsodia na temat Paganiniego, wyk. Walentyna Lisica


Lutosławski - Wariacje na temat Paganiniego na dwa fortepiany, wyk. Martha Argerich, Nelson Freire.
 __________________________________________

ILUSTRACJA - ulotka z 1831 reklamująca koncert Paganiniego w Anglii, z Wikimedia Commons

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz



Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...